ASIL REFERANDUM KIDEM TAZMİNATINDA BAŞLIYOR

Kıdem tazminatından magazin programı yapsalar başlıkları tahmin edebilir misiniz?
Kıdem tazminatı en son nerede kimle görüldü?
Kıdem tazminatı yeniden görücüye çıktı…
Kıdemin yeni gözdesi kim?
Kıdem tazminatının sahne performansı ayakta alkışlandı…
Kıdemin bu sefer giydiği kıyafet yakışmadı…
Hepsi az sonra…

İşin magazin tarafını bırakalım gerçeklere dönelim. Yine yeni yeniden ısıtılıp gündeme getirilen kıdem tazminatı fonunda güncel gelişmeleri ele alalım.

Kıdem tazminatı yılların emeği, alın teri. Az da olsa ,çokta olsa her çalışanın aklının bir yerinde duran temel bir hak. Çalışma Bakanlığı sürekli olarak her 10 çalışandan sadece 2’sinin kıdeme hak kazandığını belirterek yeni sisteme olan ihtiyacı yıllardır gündeminde tutuyor.

Hükümetimiz yeni sistem ve bir tazminat fonu kurulması konusunda ısrarlı ve bu sefer kararlı. Bu konuda geçtiğimiz dönemlerde de tartışmalar yapılmış, sendikalar ve işverenlerle ortak bir noktada buluşulamamış ve Başbakanımızın talimatıyla fon meselesi rafa kaldırılmıştı.

Tartışmalar yeniden süre dursun, Çalışma Bakanımız tarafların üzerinde mutabık olmadığı bir kıdem sistemini kesinlikle hayata geçirmeyeceklerini belirtmekte.

Hedef; kıdem miktarını azaltmayan, işverenin ödeme kabiliyetini artıran, her çalışanın kıdemini garantileyen sistem olması.

Kıdem miktarı azalacak mı artacak mı?
Fona sadece ilk defa sigortalı olanlar mı dâhil edilecek?
Kıdem fonu SGK primine mi ilave edilecek?
İşten kendi isteğiyle ayrılanlar kıdem tazminatına yine de hak kazanabilecek mi?
Evlenen kadın sigortalının, askere giden erkek sigortalının kıdemi ne olacak?
15 yıldan önce kıdem tazminatı alınabilecek mi?

Akıllara gelen ilk sorular…

KIDEM TAZMİNATI NEDEN SORUN?

• 13 milyon aktif sigortalı çalışandan sadece 2 milyonu kıdem tazminatı alabiliyor, yüzde 70’i alamıyor.
• 100 işçiden 15’i kıdem tazminatına hak kazanıyor.
• Kayıt dışılık nedeniyle 100 çalışandan 35’inin kıdem hakkı bulunmuyor.
• SGK sistemi incelendiğinde geçtiğimiz yıl 13 milyon çalışana karşılık 19 milyon çıkış bildirgesi yapılmış.
• Kıdem tazminatı hakkına kavuşulmaması için, bir işçinin yılda 3-4 kez işe giriş çıkışı yapılmış.
• Çıkış bildirgelerinin yüzde 80’i bir yıldan az çalışan işçilerden oluşmuş.
• Özellikle temizlik, güvenlik gibi taşeron firmalarda bu durum ayyuka çıkmış.
• Turizm, tarım ve inşaat gibi mevsimlik ve geçici işlerde çalışanların tazminat haklarından bahsetmek bile mümkün değil.
• İflas eden şirketlerde çalışanların kıdem tazminatları hayal olmuş.
• Yönümüzü İş Mahkemelerine çevirdiğimizde ise, iş uyuşmazlığı davalarının yüzde 70’i kıdem ve diğer yasal alacakların alınamamasından kaynaklanıyor.
KIDEM TAZMİNATINA FONLU ÇÖZÜM GELİYOR

Bakanlık, özellikle 2017 yılı başında başlayan zorunlu Bireysel Emeklilik sisteminin getirini götürüsünü test ettikten sonra kıdeme fonlu sistem çalışmalarını tamamladı.

Peki, sistem nasıl işleyecek?

• İşsizlik fonu gibi kıdem tazminatı fonu kurulacak. Her çalışanın bir fon hesabı olacak.
• İşveren, her çalışanı için taslak metinde geçen ancak oranı netleşmeyen %4 ila %8.60 arasında belirlenecek ilave bir primi işçisinin kıdem tazminatı karşılığı olarak her ay fona ödeyecek.
• Kanunun yürürlük tarihinden itibaren ilk defa sigortalı olarak işe girenler zorunlu olarak yeni fon sistemine dahil olacak.
• En çok merak edilen kazanılmış haklar ne olacak? Mevcut çalışanlar veya emekliliğine az zaman kalanlar isterlerse fona girmeyecek. Ancak, çalışanın geriye dönük haklarının korunması için de işçi ile işverenin anlaşması halinde o güne kadar ki kazanılmış kıdem hakkı fona aktarılabilecek.
• Yeni sistemde çalışanlar kıdeminin yatıp yatmadığını ve ne kadar birikimi olduğunu takip edebilecek.
• Fonun garantörü devlet olacak ve kıdem konusunda işveren ile çalışan karşı karşıya gelmeyecek.
• Mevcut uygulamada, 3.000 TL brüt maaşla çalışan bir personelin kıdem hesabı 1 yıla karşılık 3.000 TL brüt üzerinden damga vergisi düşüldükten sonra 2.985 TL olarak karşımıza çıkmakta. Yeni sistem de %4’lük ilave ile hesaplandığında aynı maaşla çalışan personelin kıdem fonunda yıllık 1.440 TL toplanacak. İşte burada devlet garantisi devreye girecek, fon getirileri ve devlet katkısıyla yine 30 günlük kıdem hesabına ulaşması sağlanacak.

Her başlık bir soru işareti…

Kıdem tazminatı gündemi inişli çıkışlı. Amaç güzel, yöntem muallak…

Tüm bu gelişmeler, 2017 yılında içerisinde çok az zaman sonra…

Yorum Yap

Please enter your comment!
Please enter your name here