8 SORUYA 8 CEVAPLA KIDEM TAZMINATININ FONA DEVREDİLMESİ

57

Kıdem tazminatı ile yatıyor kıdem tazminatı ile kalkıyoruz.

Son rötuşları yapılan tasarı TBMM’ye sunulmak üzere. Başbakan Binali Yıldırım başta olmak üzere, Başbakan yardımcısı Nurettin Canikli ve Çalışma Bakanımız Mehmet Müezzinoğlu’nun her konuşmasının ana başlıklardan biri kıdem tazminatının fona devredilmesi.

Geçtiğimiz aylarda bu köşeden yazdım. Medeni Kanun’u İsviçre’den, Ceza Muhakemeleri Kanunu’nu İtalya’dan, Türk Ticaret Kanunu’nu Almanya’dan, İş Sağlığı ve İş Güvenliği Kanunu’nu Avrupa Birliğinden devşirdik, kendimize uyarladık. Kıdem tazminatının yeni sistemi de Avusturya’dan olacak diye belirtmiştim. Konuşulan tüm detaylar bu yönde ilerliyor.

Asıl referandum kıdem tazminatında olacak yazıma o kadar çok soru ve yorum geldi ki, tüm merak edilenleri Ankara kulislerinden bildiğimiz öğrendiğimiz kadarıyla cevaplayalım.

1) KIDEM TAZMİNATI FONA DÖNÜŞÜRSE 30 GÜNLÜK KIDEM TAZMİNATI AZALACAK MI?

En çok merak edilen detay. Geçtiğimiz yıllarda sürekli rafa kaldırılan fonda en sert tartışmalar kıdem tazminatı miktarının azalması noktasında yaşandı. İşçi sendikaları 30 günden bir gün bile geri adım atılırsa genel grev çağrısı yapacaklarını açıkladılar.

Yürürlükte olan kıdem tazminatı uygulamasında, çalışına her bir yıl için bir aylık yani 30 günlük brüt ücret tutarında kıdem tazminatı ödeniyor. Bakan Müezzinoğlu ısrarla 30 günün korunacağını ifade ediyor.

2) İŞÇİNİN KIDEM TAZMİNATI FONUNDA KAYBI NE OLACAK?

İşçi zorunlu nedenlerle istifa, askerlik, evlilik nedeniyle 1 yıl içerisinde işten ayrılması veya işverenin işten çıkarması halinde kıdem tazminatı alabilirken, kıdem tazminatı fona dönüştüğünde yalnızca emeklilik ve emeklilik için yaş dışındaki diğer koşulların sağlanması halinde kıdem tazminatı alınabilecek.

Bunun yanında bugün kıdem tazminatı alabilen işçiler çalıştıkları bütün sürenin karşılığını son brüt ücretlerin üzerinden kıdem tazminatı olarak alabiliyorlar.

Kıdem tazminatı fona dönüştüğünde çalışılan dönemdeki ücret üzerinden fona prim yatırılacak. Ancak fonda biriken paranın nemalandırılması ile bu noktadaki fark kapanacak.

3) İŞÇİNİN KIDEM TAZMİNATI FONUNDA KAZANCI NE OLACAK?

İşinde kıdem tazminatını yakmamak için çalışmaya devam eden işçi, kıdem tazminatı fona dönüşürse bu endişeyi taşımadan işinden istifa ederek ayrılabilecek. Çalıştığı sürelere ilişkin prim her ay kıdem tazminatı fonuna yattığı için “işten ayrılırsam tazminatım yanar” diye düşünmeyecek.

Özellikle turizm, tarım ve inşaat gibi mevsimli ve geçici işlerde çalışanların bir günü bile kaybolmayacak. İşçinin çalıştığı her bir gün için kıdem tazminatı fonuna prim yatırılacak ve işçi emekli olduğunda bütün çalışma süresi üzerinden kıdem tazminatı alabilecek.

İşçiler kıdem tazminatı alamamak, kıdem tazminatının ödenmemesi gibi sorunlarla uğraşmayacaklar. İnternet ortamında kendi adlarına biriken parayı her ay görebilecekler.

4) KIDEM TAZMİNATI FONUNA PRİMİ KİM ÖDEYECEK?

Kıdem tazminatı fona dönüşürse, işverenler çalıştırdıkları her bir işçi için bu fona belirlenen oranda prim ödeyecekler. Böylece işverenlerin kıdem tazminatı yükü hesaplanabilir olacak.

Kıdem tazminatında bir yıla karşılık 30 günlük ücret tutarında tazminat alınabilmesi için işverenlerin ödemesi gereken prim oranı yaklaşık yüzde 8,33. Yani işveren fona asgari ücretli çalışan bir işçi için yaklaşık 148 TL prim ödeyecek.

5) KIDEM TAZMİNATI FONUNA DEVLET KATKISI OLACAK MI?

Kıdem tazminatı fonuna ilişkin düzenlemenin detayları henüz netleşmedi. Evet, işveren işçisi adına kıdem tazminatı primini her ay düzenli olarak ödeyecek ancak devlet desteği olacak mı soru işareti.

Son dönem teşvik ve prim ertelemesi gibi uygulamalar dikkate alındığında Hükümet işverenlere destek olmak ve bu yükün istihdam stratejisini etkilememesi adına fonla ilgili elini taşın altına koyabilir.

6) KIDEM TAZMİNATI FONA DÖNÜŞÜRSE HANGİ HALLERDE KIDEM TAZMİNATI ALINABİLECEK?

Avusturya modeli dikkate alındığında fonda biriken kıdem tazminatı emeklilik halinde alınabilecek. İşçi kıdem tazminatında kendisi adına biriken parayı ve üzerine eklenen getirileri emekli olduğunda alabilecek.
Bunun dışında emeklilik için yaş dışındaki diğer şartların sağlanması halinde fonda biriken paranın yarısının alınabilmesi de ihtimaller arasında.

7) İŞVERENİN KIDEM TAZMİNATI FONUNDA KAZANCI NE OLACAK?

Kıdem tazminatı fona dönüşürse işverenler her ay çalıştırdıkları her bir işçi için fona prim ödeyecekler. Özellikle kıdem tazminatı karşılığı ayırmayan firmalar bu yükü finansal olarak yönetebilecekler.

8) İŞVERENİN KIDEM TAZMİNATI FONUNDA KAYBI NE OLACAK?

Çalışma Bakanlığı ve Adalet Bakanlığı verilerine baktığımızda her 100 çalışanın en az 70’i kıdem tazminatını ve diğer yasal alacaklarını alamıyor. Bu da kıdem tazminatının işverenin cebinde kaldığı anlamına geliyor.

Yeni sistem de işçi istifa etse dahi kıdemi fon hesabında olacağı için işverenin cebine ciddi bir mali yük getirecek. Diğer taraftan işçi-işveren ilişkisinde “duygusal” bir bağ olan kıdem tazminatı ortadan kalkınca işçinin şirket bağlılığının ortadan kalkacağı yadsınmaz bir gerçek olacak.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here